👍👍👍👍👍👍👍ITR Filing 2023: वारस म्हणून मिळालेल्या मालमत्तेवर कर भरावा लागतो का? – Maharashtra Times

https://maharashtratimes.com/business/business-news/do-need-to-pay-tax-on-my-inheritance/articleshow/101862004.cms

Clipped from: https://maharashtratimes.com/business/business-news/do-need-to-pay-tax-on-my-inheritance/articleshow/101862004.cms

Income Tax Return Filing: नातेवाईकांनी सोडलेल्या जंगम तसेच स्थावर मालमत्तेसाठी वारसदारावर कोणतेही कर दायित्व असते का हे तपासायला हवे.

मुंबई – नातेवाईकांकडून अनपेक्षित किंवा अन्यथा वारसा मिळणे ही नेहमीच स्वागतार्ह भावना असते. प्रेम होते आणि कोणीतरी काहीतरी मागे सोडावे इतके महत्त्वाचे तुम्ही असता या वस्तुस्थितीची ही एक उबदार ती आठवण असते. तथापि, मिळालेल्या वारसाहक्कावर करदायित्व येऊ शकते ही जाणीव अशा भावनांना कमी करू शकते.

भारतात वारसा कर भरावा लागतो का? मिळालेली जंगम किंवा जंगम मालमत्ता विकण्याचा निर्णय घेतल्यास काय होईल? यात काही अल्प किंवा दीर्घकालीन भांडवली नफा कर समाविष्ट आहे का? वारसावर लागणा-या कर आकारणीबद्दल ज्ञात असण्‍यास आवश्‍यक असलेली सर्व माहिती येथे पाहूयात.

एखाद्याचे निधन झाल्यानंतर त्याची मालमत्ता आणि मालमत्ता (वडिलोपार्जित मालमत्तांसह) त्यांच्या कायदेशीर वारसांना जसे – मुले, नातवंडे किंवा अन्य यांना दिली जाते. अनेक देशांमध्ये वारसाने पालकांकडून किंवा आजी-आजोबांकडून किंवा इतर कोणत्याही नातेवाईक किंवा मित्रांकडून अशी कोणतीही मालमत्ता किंवा मालमत्ता वारसा म्हणून वारसाहक्क कर भरावा लागतो.

भारतात मात्र वारसा हक्कावर कर लावण्याची संकल्पना सध्या अस्तित्वात नाही. खरे तर १९८५ पासून वारसा किंवा मालमत्ता कर रद्द करण्यात आला आहे.

वारसदारावरील प्राप्तीकराचा परिणाम

एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास मृत व्यक्तीची मालमत्ता ही त्याच्या कायदेशीर वारसांकडे जाते. ही घटना म्हणजे बदल्यात कोणताही विचार न करता एक हस्तांतरण आहे, यात काही शंका नाही. म्हणूनच ते आयकराच्या उद्देशाने भेट म्हणून पात्र ठरू शकते.

तथापि, प्राप्तिकर कायदा, १९६१, विशेषत: इच्छेखालील मालमत्तेचे हस्तांतरण किंवा भेट कराच्या कक्षेतून वारसा वगळतो. त्यानुसार, वारसा हक्काने मिळालेल्या मालमत्तेवर कर आकारण्याची तरतूद कायद्यात नाही.

वारसातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर कर

अनेक वेळा, वारसाहक्काने मिळालेली मालमत्ता ही मालकासाठी उत्पन्नाचे साधन असते. जसे की – भाडे, व्याज वगैरे. वारस मालक झाल्यावर उत्पन्न त्याच्याकडे जाते. म्हणूनच नवीन मालकाने हे उत्पन्न घोषित केले पाहिजे आणि त्यानुसार कर भरायला हवा.

हे अधिक स्पष्ट होण्यासाठी उदाहरण पाहूयात –

राम हे भाड्याने दिलेल्या व्यापारी संकुलाचे मालक आहेत. संकुलाच्या बांधकामासाठी त्यांना ५० लाख रुपये खर्च आला होता. आणि या संकुलातून भाड्याच्या रूपात त्यांना ६०,००० रुपये मासिक उत्पन्न मिळते. त्याच्या मृत्यूनंतर ही मालमत्ता राम यांच्याकडून त्यांचा कायदेशीर वारस (मुलगा) श्यामकडे हस्तांतरित होते. येथे, हस्तांतरण हे मृत्युपत्रांतर्गत असल्याने ते करपात्र मानले जाऊ शकत नाही. मात्र, श्यामला मिळणाऱ्या उत्पन्नानुसार भाडे रु. ६०,००० हे करपात्र असेल.

त्यानंतरच्या विक्रीवर कर

मालमत्तेला वारसा मिळाला की वारसदाराला मालक होता येते. त्यानंतर ती मालमत्ता विकता येते. अशा प्रकारे भांडवली नफा किंवा तोटादेखील कायदेशीर वारस म्हणून जमा होईल.

भांडवली नफा दीर्घकालीन भांडवली नफा कर किंवा अल्प-मुदतीचा भांडवली नफा कर अंतर्गत येईल की नाही हे मालमत्ता राखून ठेवण्याचा कालावधी (ज्या कालावधीसाठी तुमची आणि मृत व्यक्तीकडे मालमत्ता होती) हे निर्धारित करेल.

जसे की – २०१७ मध्ये वडिलांच्या निधनानंतर श्री यांना मालमत्ता वारसाहक्काने जागा मिळाली. श्री यांच्या वडिलांनी २ फेब्रुवारी १९९७ रोजी ही मालमत्ता रु. २०,००० मध्ये खरेदी केली. ती २ ऑक्टोबर २०२२ रोजी रु. ३,००,००० ला विकली गेली. मालमत्ता २४ महिन्यांपेक्षा अधिक कालावधीसाठी (धारण कालावधीमध्ये वडिलांच्या मालमत्ता राखून ठेवण्याच्या कालावधीचा समावेश आहे) असल्याने भांडवली नफा दीर्घकालीन म्हणून वर्गीकृत केला जाईल. त्यानुसार, कायदेशीर वारस भांडवली नफा ठरवताना इंडेक्सेशनचा लाभ घेऊ शकतात.