आपल्या पाकिटातील एटीएम कार्ड केवळ पैसे काढण्यासाठी नसून, त्यावर बँका ग्राहकांना मोफत अपघाती आणि सायबर विमा देतात. परंतु, बँकिंग डेटाबेसच्या एका विशेष नियमामुळे 90 टक्के लोक या फायद्यापासून वंचित राहतात. विम्याचा लाभ मिळवण्यासाठी अपघात होण्यापूर्वी ठराविक दिवसांच्या आत कार्डवरून किमान एक यशस्वी ऑनलाईन किंवा ऑफलाईन व्यवहार होणे अत्यंत गरजेचे असते.
आजच्या डिजिटल युगात आपण कॅश काढण्यापासून ते ऑनलाईन शॉपिंगपर्यंत सतत डेबिट कार्ड वापरतो. पण तुम्हाला माहित आहे का, की तुमच्या पाकिटात असलेल्या याच प्लास्टिक किंवा मेटल कार्डमध्ये एक ‘हिडन’ विमा पॉलिसी दडलेली आहे? यासाठी तुम्हाला एकही रुपया प्रीमियम भरावा लागत नाही. परंतु, बँकिंग अल्गोरिदम आणि टेक नियमांमुळे 90 टक्के लोक या विम्याचा लाभ घेऊ शकत नाहीत. टेक अँगलने हा गेम कसा काम करतो, ते सविस्तर समजून घेऊया.
कार्डचे व्हेरियंट आणि विम्याचे टेक-कॅल्क्युलेशन
- बँका पेमेंट गेटवे नेटवर्क्स (Visa, MasterCard, RuPay) सोबत पार्टनरशिप करून हा डेटा मॅनेज करतात. तुमच्या कार्डच्या श्रेणीनुसार विम्याची रक्कम ठरते.
- क्लासिक/सामान्य कार्ड: 50,000 ते 1 लाख
- प्लॅटिनम कार्ड: 2 लाख ते 5 लाख
- RuPay प्रीमियम कार्ड: 10 लाखांपर्यंत
- व्हिसा सिग्नेचर/इलाइट कार्ड्स: 10 लाखांपेक्षा जास्त
- सर्वात महत्त्वाचा नियम: ‘The 45-90 Days Activity Rule’
- बँकेचा ऑटोमेटेड डेटाबेस हा विमा तेव्हाच ॲक्टिव्ह ठेवतो, जेव्हा तुमचे कार्ड ‘लाईव्ह’ म्हणजेच वापरात असते.
नियम काय आहे?
अपघात होण्याच्या तारखेपूर्वीच्या 45 ते 90 दिवसांच्या आत (वेगवेगळ्या बँकांनुसार कालावधी बदलतो) त्या कार्डवरून कोणतीही एक आर्थिक हालचाल झालेली असावी.
अॅक्टिव्हिटी कशाला मानतात? एटीएममधून पैसे काढणे, POS मशीनवर कार्ड स्वाइप करणे, किंवा ई-कॉमर्स (Amazon, Flipkart इ.) वर ऑनलाईन पेमेंट करणे. जर कार्ड फक्त घरात कपाटात पडून असेल, तर डेटा सिस्टीममध्ये ते ‘इन-ॲक्टिव्ह’ मानले जाते आणि क्लेम रिजेक्ट होतो.
00:02 / 07:35
US Green Card साठी १० लाखांहून अधिक भारतीय प्रतिक्षेत, १७९ वर्षे वाट का पाहावी लागणार?
सायबर फ्रॉड आणि ई-कॉमर्स इन्शुरन्स
पर्चेस प्रोटेक्शन: कार्डवरून खरेदी केलेली एखादी इलेक्ट्रॉनिक वस्तू किंवा महागडी वस्तू खरेदी केल्यापासून 90 दिवसांच्या आत चोरीला गेली किंवा खराब झाली, तर त्याचाही विमा मिळतो. कार्ड लायबिलिटी कव्हर: जर तुमचे कार्ड हरवले आणि सायबर चोरट्यांनी त्यातून बेकायदेशीर ट्रान्झॅक्शन केले, तर तात्काळ (3 दिवसांच्या आत) बँकेला रिपोर्ट केल्यास सायबर इन्शुरन्सद्वारे तुमचे पैसे परत मिळतात.
क्लेम कसा करायचा?
दुर्दैवाने अपघात किंवा मृत्यू झाल्यास, कार्डधारकाच्या नॉमिनीला (वारसाला) बँकेच्या सिस्टीममध्ये मॅन्युअली क्लेम फाईल करावा लागतो. यासाठी खालील कागदपत्रे गोळा करून बँकेच्या होम ब्रँचमध्ये द्यावी लागतात.
- अपघाताची FIR (पोलीस तक्रार प्रत)
- मृत्यू दाखला किंवा सिव्हिल सर्जनचे अपंगत्व प्रमाणपत्र
- शेवटच्या 90 दिवसांत कार्ड वापरल्याचा पुरावा देणारे बँक स्टेटमेंट
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी हे गेल्या नऊ वर्षांहून अधिक काळ मुख्य प्रवाहातील माध्यम क्षेत्रात सक्रिय असलेले एक व्यासंगी पत्रकार आहेत. सध्या ते ‘महाराष्ट्र टाईम्स’च्या ‘टेक आणि सायन्स’ विभागात कन्सल्टंट म्हणून आपली जबाबदारी सांभाळत आहेत. तंत्रज्ञान विश्वातील वेगाने बदलणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चे प्रगत तंत्रज्ञान, नवनवीन गॅझेट्स, टेक ट्रेंड्स, स्मार्टफोन रिव्ह्यूज आणि सायन्स क्षेत्रातील क्लिष्ट वैज्ञानिक घडामोडी अतिशय सोप्या, सर्वसामान्यांना समजेल अशा रंजक भाषेत मांडण्यात त्यांचा विशेष हातखंडा आहे. डिजिटल मीडियातील अचूक SEO आणि Google Discover च्या बदलत्या अल्गोरिदमचा वापर करून लाखो वाचकांपर्यंत तांत्रिक माहिती पोहोचवण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथील नामांकित ‘MGM’ संस्थेतून ‘एम.ए. पत्रकारिता आणि जनसंवाद’ ही मास्टर पदवी संपादन केल्यानंतर, त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात ‘आकाशवाणी’ या प्रतिष्ठित संस्थेतून केली. 2017 मध्ये त्यांनी ‘दैनिक सामना’ या अग्रगण्य मुखपत्रात प्रवेश करत वृत्तपत्र पत्रकारितेचा भक्कम पाया रचला. त्यानंतर मुंबईतील ABP माझा, TV9 मराठी, साम TV, पुढारी न्यूज चॅनेल आणि लोकशाही न्यूज या महाराष्ट्रातील आघाडीच्या वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली आहे. राजधानी दिल्ली येथे ‘News Nation Marathi’ साठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वेगवेगळ्या न्यूज बुलेटिन्सचा दांडगा अनुभव त्यांच्या पाठीशी आहे. प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक आणि डिजिटल मीडियाच्या सखोल अनुभवामुळे राजकारण, व्यापार-उद्योग, विज्ञान, तंत्रज्ञान, ऑटोमोबाईल, सायबर सुरक्षा आणि लाइफस्टाईल क्षेत्रातील गुंतागुंतीच्या विषयांचे अचूक विश्लेषण करणे ही त्यांची प्रमुख ओळख आहे. पत्रकारितेच्या या व्यस्त प्रवासातून वेळ काढत, निसर्गाच्या सानिध्यात वेळ घालवणे हा त्यांचा छंद आहे.… आणखी वाचा
aniltikotekar4sme.com 