आधार कार्डमध्ये नाव बदलणे झाले सोपे, विवाह, घटस्फोटामुळे अर्ज रिजेक्ट नाही होणार

https://maharashtratimes.com/gadget-news/tips-tricks/aadhaar-name-update-made-easy-marriage-and-divorce-applications-will-no-longer-be-rejected-by-uidai/articleshow/133951503.cms

विवाह किंवा घटस्फोटानंतर नाव किंवा आडनाव बदलताना येणाऱ्या अडचणी आता दूर झाल्या आहेत. UIDAI च्या नव्या नियमांमुळे अर्ज रिजेक्ट होण्याच्या समस्येपासून मोठा दिलासा मिळाला आहे. योग्य आणि वैध कागदपत्रांच्या आधारे आधार कार्डमधील नाव बदलण्याची प्रक्रिया आता घरबसल्या किंवा केंद्रावर जाऊन पूर्ण करता येते. (REF.)

देशातील प्रत्येक नागरिकासाठी आधार कार्ड हे अत्यंत महत्त्वाचे ओळखपत्र बनले आहे. सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यापासून ते बँकेत खाते उघडण्यापर्यंत सर्वच कामांसाठी आधार कार्डची आवश्यकता भासते. अशा परिस्थितीत, आधार कार्डवरील माहिती अचूक असणे अत्यंत गरजेचे आहे. अनेकांना लग्नानंतर किंवा घटस्फोटानंतर आधार कार्डमध्ये आपले नाव किंवा आडनाव बदलावे लागते. पूर्वी ही प्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची होती आणि थोडेही विसंगत वाटल्यास UIDAI कडून अर्ज थेट रिजेक्ट केला जात असे. परंतु, आता नागरिकांना मोठा दिलासा देणारी बातमी समोर आली आहे. UIDAI ने आधार कार्डमधील नाव बदलण्याची प्रक्रिया अत्यंत सुलभ केली असून, विशेषतः विवाह किंवा घटस्फोटाच्या कारणास्तव केलेले अर्ज आता सरसकट नाकारले जाणार नाहीत.

नाव बदलण्याच्या नियमांमध्ये मोठे बदल

पूर्वी आधार कार्डमध्ये ऑनलाइन पद्धतीने केवळ स्पेलिंगमधील किरकोळ चुका दुरुस्त करण्याची सोय होती. जर एखाद्या महिलेला लग्नानंतर आपले संपूर्ण आडनाव बदलायचे असेल, किंवा घटस्फोटानंतर पूर्वीचे नाव पुन्हा लावायचे असेल, तर अनेक तांत्रिक अडचणी येत असत. पुरेशा पुराव्यांअभावी किंवा नियमांमधील संदिग्धतेमुळे हजारो अर्ज रिजेक्ट केले जात होते. हीच समस्या लक्षात घेऊन UIDAI ने नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. नवीन नियमांनुसार, आता नाव बदलण्याच्या प्रक्रियेला अधिक पारदर्शक आणि सोपे बनवण्यात आले आहे, जेणेकरून विवाह किंवा कायदेशीर घटस्फोटानंतर नाव बदलू इच्छिणाऱ्या नागरिकांना आधार केंद्रांचे चकरा माराव्या लागणार नाहीत.

नाव बदलण्यासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे

• लग्नानंतर नाव बदलण्यासाठी: अधिकृत विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र, ज्यावर पती आणि पत्नीचे नाव स्पष्टपणे नमूद असावे. किंवा राजपत्रित अधिकाऱ्याकडून प्रमाणित केलेले नाव बदलण्याचे प्रमाणपत्र (Gazette Notification).
• घटस्फोटानंतर नाव बदलण्यासाठी: न्यायालयाने जारी केलेले कायदेशीर घटस्फोटाचे प्रमाणपत्र (Divorce Decree) आणि त्यासोबत नावातील बदलाचा कायदेशीर पुरावा.
• इतर सर्वसाधारण नाव बदलासाठी: कायदेशीर गॅझेट अधिसूचना (Gazette Notification), पासपोर्ट, पॅन कार्ड, किंवा मतदार ओळखपत्र.
• नाव बदलण्याची संपूर्ण ऑनलाइन प्रक्रिया
• सर्वप्रथम UIDAI च्या अधिकृत myAadhaar पोर्टलला भेट द्या.
• तुमचा 12 अंकी आधार क्रमांक आणि नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर आलेला OTP टाकून लॉग इन करा.
• लॉगिन केल्यानंतर Name Update या पर्यायावर क्लिक करा.
• तुम्हाला जे नवीन नाव ठेवायचे आहे, ते अचूकपणे टाईप करा.
• त्यानंतर, वरील यादीतील वैध कागदपत्रांची स्कॅन केलेली कॉपी (उदा. विवाह प्रमाणपत्र, गॅझेट) योग्य फॉरमॅटमध्ये अपलोड करा.
• आवश्यक असलेले नाममात्र शुल्क (सुमारे 50 रुपये) ऑनलाइन पद्धतीने भरा.
• पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर, तुम्हाला एक सेवा विनंती क्रमांक (SRN) मिळेल. या नंबरच्या साहाय्याने तुम्ही तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती ट्रॅक करू शकता.

कागदपत्रांची अचूकता अत्यंत महत्त्वाची

UIDAI ने जरी नियम सोपे केले असले, तरी नागरिकांनी अर्ज करताना योग्य ती खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. तुम्ही अपलोड करत असलेली कागदपत्रे स्पष्ट वाचता येण्याजोगी असावीत आणि त्यावरील माहिती जुन्या आधार कार्डशी सुसंगत असावी. चुकीची किंवा बनावट कागदपत्रे जोडल्यास अर्ज त्वरित फेटाळला जाऊ शकतो.

लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी हे गेल्या नऊ वर्षांहून अधिक काळ मुख्य प्रवाहातील माध्यम क्षेत्रात सक्रिय असलेले एक व्यासंगी पत्रकार आहेत. सध्या ते ‘महाराष्ट्र टाईम्स’च्या ‘टेक आणि सायन्स’ विभागात कन्सल्टंट म्हणून आपली जबाबदारी सांभाळत आहेत. तंत्रज्ञान विश्वातील वेगाने बदलणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चे प्रगत तंत्रज्ञान, नवनवीन गॅझेट्स, टेक ट्रेंड्स, स्मार्टफोन रिव्ह्यूज आणि सायन्स क्षेत्रातील क्लिष्ट वैज्ञानिक घडामोडी अतिशय सोप्या, सर्वसामान्यांना समजेल अशा रंजक भाषेत मांडण्यात त्यांचा विशेष हातखंडा आहे. डिजिटल मीडियातील अचूक SEO आणि Google Discover च्या बदलत्या अल्गोरिदमचा वापर करून लाखो वाचकांपर्यंत तांत्रिक माहिती पोहोचवण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथील नामांकित ‘MGM’ संस्थेतून ‘एम.ए. पत्रकारिता आणि जनसंवाद’ ही मास्टर पदवी संपादन केल्यानंतर, त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात ‘आकाशवाणी’ या प्रतिष्ठित संस्थेतून केली. 2017 मध्ये त्यांनी ‘दैनिक सामना’ या अग्रगण्य मुखपत्रात प्रवेश करत वृत्तपत्र पत्रकारितेचा भक्कम पाया रचला. त्यानंतर मुंबईतील ABP माझा, TV9 मराठी, साम TV, पुढारी न्यूज चॅनेल आणि लोकशाही न्यूज या महाराष्ट्रातील आघाडीच्या वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली आहे. राजधानी दिल्ली येथे ‘News Nation Marathi’ साठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वेगवेगळ्या न्यूज बुलेटिन्सचा दांडगा अनुभव त्यांच्या पाठीशी आहे. प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक आणि डिजिटल मीडियाच्या सखोल अनुभवामुळे राजकारण, व्यापार-उद्योग, विज्ञान, तंत्रज्ञान, ऑटोमोबाईल, सायबर सुरक्षा आणि लाइफस्टाईल क्षेत्रातील गुंतागुंतीच्या विषयांचे अचूक विश्लेषण करणे ही त्यांची प्रमुख ओळख आहे. पत्रकारितेच्या या व्यस्त