👌एक झुंज कॅन्सरशी! – living with terminal lung cancer a story of hope book – Maharashtra Times

https://marathi.indiatimes.com/editorial/column/dakhal/living-with-terminal-lung-cancer-a-story-of-hope-book/articleshow/112584776.cms

Clipped from: https://marathi.indiatimes.com/editorial/column/dakhal/living-with-terminal-lung-cancer-a-story-of-hope-book/articleshow/112584776.cms

चांगला हिंडता फिरता खेळता माणूस पण छातीत दुखत होतं. मग कुठल्याशा हॉस्पिटलमध्ये स्वस्त स्कॅन होते म्हणून तिथे गेला. आणि काही दिवसांत कॅन्सर असल्याचा फोन आला.

महाराष्ट्र टाइम्सenglish book explained

-डॉ. शंतनू अभ्यंकर

त्याचं असं झालं, की मला झाला लंग कॅन्सर. ध्यानीमनी नसताना. त्यामुळे मदतीच्या आशेने साऱ्या दिशांना हातपाय मारणे सुरू झाले. त्यात एक फेबु ग्रुप सापडला. त्यात सापडलं ‘लिव्हिंग विथ टर्मिनल कॅन्सर; अ स्टोरी ऑफ होप’ हे विल्यम श्वेट या अमेरिकन पेशंटचे पुस्तक. सन २००७ साली त्यांना ह्या आजाराचं निदान झालं आणि आजही हा गृहस्थ जिवंत आहे! व्यसन ना बिडीचं, ना काडीचं. चांगला हिंडता फिरता खेळता माणूस पण छातीत दुखत होतं. मग कुठल्याशा हॉस्पिटलमध्ये स्वस्त स्कॅन होते म्हणून तिथे गेला. आणि काही दिवसांत कॅन्सर असल्याचा फोन आला.

अगदी शेवटच्या म्हणजे चौथ्या स्टेजला आजाराचं निदान झालं. (आजही ८० टक्के वेळा हेच घडतं.) तो धक्का, त्यातून धडपड करून आणि आजाराला पुरून उरत, जगलेल्या गेल्या १७ वर्षांच्या अॅक्टिव्ह आयुष्याची ही स्फूर्तिदायी कथा आहे. पण ही निव्वळ वैयक्तिक लढाईची कथा नाही; तर वैद्यकविश्वात घडून आलेल्या क्रांतिकारी बदलांची बखरही आहे.

या जीवघेण्या आजाराच्या निदानाने पुस्तकाची सुरवात होते. सारे कुटुंब हतबल. दवाखाना, डॉक्टर, उपचार. उपचार अस्तित्वातच नसल्यासारखे. मात्र, लेखक शोध थांबवत नाही. नवे संशोधन, नवी औषधे याबद्दल स्वतः महिती करून घेतो. वेड्यासारख्या वेगाने होणाऱ्या वैद्यकीय संशोधनाची त्याला जाणीव होते. अशी जाणीव जोपासणे प्रत्येक पेशंटला तर सोडाच पण प्रत्येक डॉक्टरलाही शक्य नाही, हेही त्याला जाणवते. शेवटी तर, ‘डॉक्टरच्या सेवा तुम्ही भाड्याने घेतल्या आहेत, त्यांच्यावर लक्ष ठेवण्याचं काम तुम्हालाच करायला हवं,’ असं तो बजावतो. जसा तुमचा आर्किटेक्ट, शिंपी तसा डॉक्टर. या साऱ्यांच्या चुका तुम्ही दाखवता, दुरुस्त करवून घेता तसंच डॉक्टर-पेशंटचं नातं हवं, अशी रोखठोक भूमिका लेखक मांडतो.

यातली मांडणी अतिशय पारदर्शी, प्रामाणिक आणि हृदयस्पर्शी आहे. अमेरिकेतले जरी झाले तरी डॉक्टर सर्वज्ञ नाहीत. त्यांनी सुचवलेले उपचारही सर्वोत्तम नाहीत. त्या खंडप्राय देशांतही भेदाभेद बरेच आहेच. जवळच्या डॉक्टरांनी त्यांना परिचित उपचार सुचवले. लेखकाने घेतले. ते साफ चुकले. लेखकाला भोवले. अशक्तपणा, मानसिक, आर्थिक, शारीरिक त्रास झाला. आजार वाढला ते वेगळंच. स्थानिक डॉक्टरांना नवनव्या संशोधनाची जाणीवच नव्हती. अखेर चार ठिकाणी चौकशा करता करता त्याला मार्ग दिसला. या आजारावरच्या नव्या तपासण्या कोणत्या, त्यानुसार उपचार कोणते, वगैरे शोध लागत गेले. अगदी टीव्ही शोचासुद्धा उपयोग झाला.

लंग कॅन्सरपैकी हा ‘अल्क’ नावाचा कॅन्सर. जेमतेम पाच टक्के पेशंटमध्ये आढळणारा. त्यावर ‘टिकेआय’ हे उपचार. काही महिन्यांचे शिल्लक आयुर्मान काही वर्षं वाढवण्याचे श्रेय या टिकेआय उपचारांना. पण निदानावेळी हे औषध प्रयोगावस्थेत होते. मग जगड्व्याळ अमेरिकी औषध कंपन्यांच्या संशोधन प्रकल्पात, स्वयंसेवक म्हणून नाव नोंदवले जाते आणि काय आश्चर्य; तब्बेतीला अचानक आणि उत्तम उतार पडतो. शिवाय ‘ट्रायल’ असल्याने सारे उपचार, तपास फुकट! प्रवास, छंद वेदनारहित आनंदी आयुष्य वाट्याला येते. लेखक या संधीचा पुरेपूर फायदा घेतो. पुढे उपचार यशस्वी होतात. ट्रायल संपते. पण औषधे आयुष्यभरासाठी लागणार असतात. ही औषधे आता स्वत:च्या पैशातून घ्यावी लागणार. हे कसे परवडावे? असे नवे प्रश्न उभे रहातात.

पण सुदैवाने म्हणा किंवा दुर्दैवाने म्हणा, चालू औषधे निकामी ठरू लागतात. त्याच वेळी बाजारात नवे औषध येते. त्याच्या ट्रायल सुरू होतात. लेखक भांडूनतंडून त्या ‘ट्रायल’ला प्रवेश मिळवतो. पुन्हा पारडे फिरते. अशी पाठोपाठची तीन औषधे निष्प्रभ ठरतात, तीनही वेळा नवी औषधे शोधली जातात. तीनवेळा ट्रायलचा फायदा होतो. एखाद्या परिकथेत शोभावी अशी ही कथा. विजीगिषू वृत्तीने जगत, आधुनिक वैद्यकीच्या साह्याने हे पतिपत्नी सातही खंड आणि सारे नॅशनल पार्क पालथे घालतात. ते दोघं बजावतात, ‘चमत्कार वाटवेत असे शोध, ट्रायल्स, नवी नवी औषधे, आणि तब्बल दहा वर्षांचे वाढीव आयुर्मान आज शक्य आहे.’

लेखक सांगतो, लंग कॅन्सर होण्यासाठी सिगरेट फुकायची गरज नाही, निव्वळ लंग्स असल्या की पुरतं. तेव्हा तूच आहेस तुझ्या कॅन्सरचा शिल्पकार, वगैरे सिद्धांत पुरेसे नाहीत. कॅन्सर ही तर आयुष्याच्या पुस्तकातील काही पाने फक्त, सारे पुस्तक नव्हे. लवकर निदान झालं असतं तर वगैरे विचार फिजूल आहेत, निरुपयोगी आहेत. झाले ते झाले. पुढे पाहाणे महत्त्वाचे आहे.

लिव्हिंग विथ टर्मिनल लंग कॅन्सर; अ स्टोरी ऑफ होप
लेखक : विल्यम श्वेट
प्रकाशक : व्हीजीएस पब्लिकेशन्स.
पाने : २५०, किंमत : १२९९ रुपये.

(डॉ. शंतनू अभ्यंकर यांचे गुरुवारी पुण्यात निधन झाले. त्यांनी ‘महाराष्ट्र टाइम्स’साठी लिहिलेला हा शेवटचा लेख ठरला. योगायोगाने त्यांचे हे परीक्षण फुप्फुसांच्या कर्करोगाशी झुंजणाऱ्या पेशंटच्या आत्मकथेचे आहे.)